Está en perigo o español?

O catastrofismo nunha forma eficaz de mobilización política. Chamar a atención sobre que a patria, a lingua, a cultura propia, está en perigo, é unha maneira de xerar adhesións mediante o factor emocional. é unha técnica tan antiga que soporta a metodoloxía dos golpes de estado: xérase a sensación de perigo, de falta de control, para instar a unha intervención de salvadores que sempre se ofertan en situacións nas que pretenden que están en risco valores fundamentais.

Até hai pouco o PP pretendía que España estaba a piques de romper. Naturalmente eles ofrecíanse para salvar a España. Normalmente detrás dunha chamada de auxilio hai unha operación política. Lexítima, na maior parte dos casos, porque a esaxeración non é máis que unha forma de apreciación da realidade. Pero o alarmismo non é, en xeral, senón un síntoma de impotencia. Cando non se pode gañar a partida en situacións de normalidade alértase sobre perigos inexistentes se teñen algún punto de apoio para ser cribles mediante a esaxeración.

O español non está en perigo senón todo o contrario. Está nunha marabillosa fase de expansión. O seu valor aumentará aínda máis cando os países onde o castelán ou español é a primeira lingua dean un salto no seu desenvolvemento económico. Con todo, é certo que no interior de España, nalgunhas comunidades autónomas onde o castelán convive con outras leguas oficiais, as autoridades locais están a facer o posible por fortalecer estas en detrimento do español.

Fundamentalmente é un problema de desconfianza na lingua que é privativa e tratan de que cobre vantaxe dificultando a circulación da lingua común. Estes complexos son máis propios de sociedades tribais que sempre temen que a invasión de culturas máis poderosas terminen coas propias. O que ocorre é que pretenden que a lingua privativa impóñase sobre a común e iso é imposible. Quen así operan ignoran dúas realidades irrefutables.

A primeira é que a grandeza do eúscaro, o catalán ou o galego dependen da fortaleza do castelán. Temos a inmensa fortuna de dispor dunha grandeza lingüística excepcional. As nosas linguas españolas, todas elas, dispoñen do amparo dun sistema democrático que lles debe dar acubillo para que se estendan e fáganse máis grandes. Grazas a un estado forte poderán dispor de medios para que todos poidamos defender a nosa pluralidade lingüística. Pero pretender atacar ou dificultar a utilización do español só pode convocar a unha competencia que non existe e que se a houbese sería en detrimento de as linguas con menor circulación.

O vasco, o catalán ou o galego son patrimonio cultural de todos os españois porque o establecemento de fronteiras culturais interiores sería un síntoma de perda da realidade neste mundo globalizado no que o fundamental sería as sinerxías en todas as manifestacións da nosa cultura, e fundamentalmente das nosas linguas.

A insistencia nas disquisiciones sobre as persecucións que sufriron as linguas catalá, vasca e galega en épocas pasadas resulta esgotadora porque a Constitución de 1.978 acabo con calquera persecución e establecéronse uns regimenes de autonomía que garanten e consagran a oficialidade das dúas linguas en perfecta igualdade nas comunidades onde existen. Ocorre que os nacionalistas, en xeral, e algúns non nacionalistas cohibidos, teñen dúbidas da viabilidade dos seus proxectos de colonización cultural en igualdade de condicións das dúas linguas e establecen un sistema de curmá da lingua autóctona que na práctica é un enfraquecemento do desenvolvemento do castelán.

Non me parece adecuado realizar campañas en defensa do español porque non está en perigo. Quizá alguén queira sacar vantaxe dese alarmismo, pero esa sería outra cuestión: defenden os seus puntos de vista pretendendo que o español está en perigo. Veremos se se fan un oco con eses postulados.

O que están a expor estas persoas que pretenden que o español está en perigo non é un problema de linguas senón de dereitos civís. Cada español ten dereito a elixir o idioma en que se quere expresar dos que son oficiais no lugar que vive. Se algunha autoridade pon trabas para o desenvolvimiento da vida no idioma español ou castelán non está a atentar contra a lingua senón contra a Constitución. Igual que se ocorrese o contrario porque a igualdade das linguas é o que está garantido coa súa cooficilidad.

En realidade fáltanos orgullo republicano do español dentro do noso sistema parlamentario monárquico. E hai algúns cohibidos que non se deron conta de que a grandeza de toda a nosa cultura é indisociable da grandeza do español pola sinxela razón de que deica pouco, mal que lles poida pesar a algúns, será a primeira lingua de máis de cincocentos millóns de persoas que ademais poderán acceder ao coñecemento do catalán, o galego e o eúscaro que son unhas marabillosas linguas minoritarias que temos que protexer como unha valiosísima parte do patrimonio cultural español.
Carlos Carnicero
elplural