Galicia = Galiza

Como nun sarampelo, e cando se cría definitivamente enterrada tras a normativa de concordia do 2003, reaparece a polémica de Galiza versus Galicia, que tanta crispación inútil creou ao longo das últimas décadas. No medio dos dislates e de alporización política que rebrotou agora, o presidente do Consello da Cultura Galega, Ramón Villares, achega doses de sensatez: os topónimos Galicia e Galiza son correctos desde o punto de vista filolóxico e da tradición. Esa é a súa tese, compartida polo seu compañeiro de CCG, o filólogo Henrique Monteagudo. Ambos vinculan a elección da fórmula "oficial" cunha decisión "política" e "institucional".

Tras participar nun acto en Santiago e a preguntas dos xornalistas sobre as diferentes opinións e usos que fan as consellerías da Xunta sobre o topónimo do país -os departamentos do BNG usan Galiza-, Villares lembrou que as normas ortográficas galegas recoñecen como "lexítimas" as dúas formas do topónimo, aínda que admitiu que "outra cousa" é o uso oficial.

Tanto Villares como Monteagudo recordaron que Galiza era a denominación usada na época medieval e que se recuperou na contemporánea, pero que co tempo se optou maioritariamente por Galicia.

En concreto, Ramón Villares recorreu ás Normas ortográficas e morfolóxicas do idioma galego, obra da Real Academia Galega e do Instituto da Lingua Galega, para ler o apartado referido ás palabras terminadas en "-cia". Así, apuntou que "entre estas palabras está Galicia, voz lexítima galega, denominación oficial do país e maioritaria na expresión oral e escrita moderna".

Seguidamente, tamén explicou que neste mesmo apartado aparece a alusión a Galiza, da que se di que "é tamén unha forma lexitimamente galega, amplamente documentada na época medieval, que foi recuperada no galego contemporáneo".

Neste contexto, Villares, quen dixo que "sobre a polémica nada ten que dicir" e que só explicaba "como ve persoalmente a situación", opinou que "outra cousa é a denominación oficial" e, respecto diso, recordou que no Parlamento galego decidiuse que fose Galicia.

Tamén Monteagudo insistiu en que, como filólogo, ve que as dúas formas toponímicas son "lexítimas" e que é competencia das institucións oficiais e políticas decidir a denominación oficial.

A Mesa acusa a RAG de cómplice

"¿Onde está a RAG cando a precisa a cultura galega?", pregúntase Carlos Callón, portavoz da Mesa pola Normalización Lingüística, que onte criticou duramente a institución. A Academia presidida por Xosé Ramón Barreiro "está colaborando nunha campaña mediática contra o topónimo Galiza", critica Callón, que di non escoitar á RAG criticar a falta de respecto ó galego no ensino e vincula a decisión co apoio a grupos contrarios ó galego. "É unha cuestión simbólica", comenta.

Tamén o voceiro da asociación da área da Coruña, Fran Rei, defendeu o topónimo Galiza como forma "lexítima" e "válida". Ao seu ver, a decisión da RAG é "un pouco artificial" e "contraditorio", xa que a "normativa oficial da lingua" establece como válidos os dous topónimos e entende que Galicia como "denominación oficial do país" é máis dende un punto de vista "político" que "ling¡üístico". Rei entende que desde o punto de vista idiomático, "Galiza é unha denominación histórica do país" cun uso literario suficientemente documentado. Admitiu, porén, que "a forma viva na lingua oral" é o topónimo de Galicia, se ben matizou que, "do mesmo xeito que durante moitos anos o estivo a palabra "gallego" en vez de galego, segue sendo preciso recuperar voces que foron castelanizadas.
REACCIÓNS Malestar na Academia

Fontes da RAG deixan entrever certo malestar por envolver a institución na polémica cando o ditame se fundamentou en cuestións filolóxicas e científicas. O ditame , din, cínguese á pertinencia ortográfica do topónimo.

Modificar a Lei de Portos

O Parlamento galego aprobou unha iniciativa, que deberá ser levada ao Congreso, que pretende a modificación da Lei de Portos do Estado e da Mariña Mercante, para que se respecte a toponimia oficial en galego.

Lobeira: "Hai motivos políticos"

O deputado do BNG Bieito Lobeira censura a actitude da RAG por xerar división e vincula a súa decisión cunha motivación "política con toda claridade", logo de inhibirse en cuestións nas que o galego foi atacado.