Nace a asociación Diverslinguae para dar a coñecer o plurilingüismo do Estado español

Presentouse en Santiago de Compostela a nivel estatal a asociación Diverslinguae, que nace co obxectivo de dar a coñecer a realidade plurilingüe do Estado español e defender os dereitos lingüísticos dos pobos con idiomas minorizados no ámbito estatal.

Forman parte de Diverslinguae A Mesa pola Normalización Lingüística, a Fundación Aurten Bai, Euskara Kultur Elkargoa e o CIEMEN (Centre Internacional Escarré per a les Minories Ètniques i les Nacions), entidades que manteñen unha colaboración permanente e prolongada no tempo e que integran o Comité do Estado Español da Axencia Europea das Linguas Minorizadas (EBLUL- European Bureau for Lesser-Used Languages).

Entre as misións desta nova asociación está a de monitorizar o cumprimento da normativa en materia de dereitos lingüísticos, algo que xa se vén facendo desde EBLUL, unha asociación que naceu a instancias do Parlamento Europeo e que colabora ademais con outros organismos internacionais, como o Consello de Europa, o Comité das Rexións e a UNESCO, entre outros.

O Comité do EBLUL participou nas diferentes reunións que o Comité de Expertos do Consello de Europa realizou durante a súa visita ao Estado tanto en maio de 2004 como en setembro de 2007 para avaliar o cumprimento da Carta Europea das Linguas Rexionais ou Minoritarias (CELRM).

O informe que o propio Consello de Europa deu a coñecer a semana pasada sobre a aplicación deste tratado internacional subscrito polo Estado español en 2001 baséase nos encontros de 2007, nos que tamén participaron representantes das institucións e doutros organismos, así como na recompilación de información.

Os representantes das catro entidades que forman Diverslinguae, presidida por Carlos Callón, valoraron hoxe o informe asegurando que "máis unha vez, a administración do Estado recibe un suspenso, e especialmente no tocante á atención ao cidadán e na administración de Xustiza".

Callón sinalou que "persisten os problemas xerais xa detectados con anterioridade polo Consello de Europa no seu anterior relatorio". Así, no ámbito da xustiza non se realizaron as mudanzas xurídicas precisas para que os procesos xudiciais poidan ser na lingua cooficial a petición de parte, tal e como se comprometeu o Estado no seu día. Así mesmo, a Administración periférica continúa sen adoptar as medidas para que poida funcionar con normalidade nas linguas diferentes do castelán.

O presidente de Diverslinguae salientou que "o informe fica coxo nalgúns aspectos porque a administración do Estado non facilitou toda a información que debería, senón sería aínda máis abrumador".

Neste sentido, explicou que o Consello de Europa tamén se lamenta no documento de que o Estado non achegou "ningún dato sobre o galego en Castela e León, o portugués en Olivenza, o bereber que se fala en Ceuta, o árabe en Melilla ou o romaní e caló". "A realidade é policroma e a administración ten que actuar para respectar esta realidade, cumprindo os compromisos que adquiriu cando subscribiu a Carta Europea das Linguas" sinalou Callón, quen informou de que, tal e como se indica no texto do Consello de Europa, "os habitantes dos territorios onde non hai unha lingua cooficial non son conscientes da pluralidade lingüística do Estado".

En canto ao caso galego, Carlos Callón resumiu que "do que deixa constancia o Consello de Europa é de que o Plan Xeral de Normalización da Lingua Galega (PXNLG) non se está a cumprir" e que "a situación do ensino é calamitosa". Para o presidente da Mesa "o debate sobre a galeguización do ensino non pode ser o mesmo despois deste informe, e a conselleira de Educación ten que asumir a súa responsabilidade e cumprir as leis". "Despois deste baño de realismo, non vale xa nin a propaganda duns nin as mentiras doutros", concluíu.

En relación coa valoración de Laura Sánchez Piñón das recomendacións do informe, Callón asegurou que "ten un descaro total á hora de mentir". "Por unha banda di que o texto non abranxe o período deste goberno e ao mesmo tempo gábase de que valoren positivamente o decreto de galeguización, e así as críticas son para outros e os parabéns son para ela". "Unha gobernante seria ten que saber asumir as súas responsabilidades, recoñecer as críticas e cumprir coas súas obrigas", sostivo.

Pola súa banda, Mikel Etxebarria, secretario da Fundación Aurten Bai e membro da dirección europea do EBLUL, sinalou que en canto ao éuscaro, a comunidade autónoma vasca recibe "un aprobado" aínda que coa obriga de mellorar, sobre todo no tocante á atención ao público, tanto no servizo vasco de saúde, como na policía autónoma, onde o Consello de Europa recomenda aumentar o número de axentes con capacitación lingüística en éuscaro. No que di respecto á administración do Estado, Etxebarria coincidiu co resto dos presentes en sinalar que a lingua cooficial ten escasa presenza na xustiza, e que está nuns niveis moi baixos na atención ao público na administración periférica. Tamén salientou a case total ausencia da lingua vasca nos medios de comunicación públicos, nomeadamente RNE e TVE.

Iulen Urbiola, director da fundación Euskara Kultur Elkargoa, de Navarra, sinalou que a actuación tanto da administración autonómica como da estatal a respecto do éuscaro na comunidade foral "só merece un suspenso", en eidos como a administración de xustiza, a atención ao cidadán ou os medios de comunicación. Recoñeceu que o informe recolle algunhas melloras que se produciron nos últimos anos "como a legalización das ikastolas situadas na zona non vascófona, que até hai pouco estaban prohibidas".

No tocante ao catalán, Maria Arenys, representante do CIEMEN (Centre Internacional Escarré per a les Minories Ètniques i les Nacions), asegurou que "aínda que en Cataluña a lingua máis utilizada na vida pública é o catalán, a situación deste idioma é moi diferente nos distintos territorios nos que se fala, incluíndo Valencia, Illas Baleares, a Franja de Aragó e tres localidades en Murcia".

Así, mentres o modelo lingüístico de ensino en Cataluña é aplaudido polo Consello de Europa, Arenys alertou sobre a situación nas Baleares, onde o sistema de educación trilingüe "rebaixou dun cincuenta a un trinta por cento o ensino en catalán". Tamén apuntou a que "o Consello de Europa insta á creación dun periódico en valenciano, xa que até o de agora non existe ningún, mentres en Cataluña e Baleares si que os hai". No tocante a Aragón, asegurou que "está anunciada unha nova Lei de Linguas e cremos que é preciso un marco xurídico específico para promover o catalán nestes territorios onde se fala".