Fochanca demográfica

A demografía galega segue soterrada na fochanca e non amosa síntomas de recuperación: o ano pasado rexistrou o peor crecemento vexetativo do Estado, ó morreren 7.580 persoas máis das que naceron.

Así se desprende dos datos provisionais do Movemento Natural da Poboación e dos Indicadores Demográficos Básicos, facilitados onte polo Instituto Nacional de Estatística (INE), e que confirman que no 2009 naceron 22.646 galegos, insuficientes para cubrir a remuda rexeracional ao rexistrárense 30.226 defuncións. Tras a nosa comunidade, sitúanse no ranking de peores crecementos vexetativos as autonomías de Castela León, onde houbo 6.312 mortes máis que nacementos e Asturias, cun saldo tamén negativo de 4.467 mortes máis. Tamén presentaron un crecemento vexetativo negativo as comunidades autónomas de Aragón (-157); Cantabria (-99); e mais a de Estremadura (-24).

O dato de Galicia, segundo apuntan desde o INE, vén arrastrado por unha taxa de mortalidade das máis elevadas do Estado. É, de feito, a segunda máis alta ó alcanzar as 11 defuncións por cada mil habitantes, posto que conta cunha das poboacións máis avellentadas do Estado. Iso está unido á minguada natalidade galega, a terceira máis baixa: 8,3 nados por mil habitantes.

Precisamente, o descenso da natalidade é a fatal revelación dos últimos datos demográficos do INE respecto de Galicia. Logo de ser o parámetro esperanzador durante o último sexenio -dado que desde 2003 se veu rexistrando unha repunta nos nacementos-, da man da crise económica chega a primeira caída, que se cifra nun tres por cento, aínda inferior en dous puntos ó descenso medio rexistrado en España, onde alcanza o 5%. Neste contexto, a substitución xeracional cada vez ten un futuro máis negro: o ano pasado naceron 635 bebés menos que o anterior.

No entanto, só Asturias, cunha taxa de natalidade de 7,9 nados por mil habitantes, e Castela León, cunha de 8,2, presentan indicadores de nacementos máis baixos que Galicia, mentres que só o Principado asturiano supera a comunidade galega en canto á taxa de mortalidade, con 12,1 defuncións por cada mil.

En xeral, en todo o Estado español, o número de nacementos baixou un cinco por cento o ano pasado, despois dun período de incremento continuo durante 10 anos, e a taxa de natalidade nacional situou- se en 10,73 nacidos por mil habitantes. Murcia, Comunidade de Madrid, Cataluña, Andalucía, Baleares e Navarra son as comunidades que, a pesar da redución de cifras, se sitúan por riba da media nacional, superando todas elas o 11 por cento de nacidos por cada mil habitantes, segundo os datos do Instituto Nacional de Estatística.

Respecto da taxa bruta de mortalidade, mentres que en Galicia alcanzou as 11 defuncións por cada mil habitantes, a media estatal descendeu a 8,35 mortes por cada millar de cidadáns. En España rexistráronse 383.486 defuncións o ano pasado (10.542 de estranxeiros), un 0,7% menos que en 2008.

NUPCIALIDADEMáis enlaces civís que relixiosos

En 2009 rexistráronse 10.658 matrimonios, 1.017 menos que o ano anterior cando se alcanzaron as 11.675 unións, a marca desde que comezou a década, no ano 2000. Con estas cifras, a taxa de nupcialidade quedou o ano pasado en 3,89 matrimonios por mil habitantes, similar á taxa media española, de 3,83. En todo o Estado celebráronse 175.952 matrimonios, un 10,8% menos que en 2008. En Galicia este descenso quedou nun 8,7%. A novidade é que por primeira vez na comuni­dade, o número de matrimonios civís 5.339 superou, por poucas décimas, os relixiosos (5.289), concretamente polo rito católico, na nosa comunidade.

Dano colateral: os colexios das zonas rurais, despoboados

As aulas son un fiel termómetro das dinámicas de poboación. A crise de natalidade que atravesa Galicia desde os anos 90, sobre todo nas provincias de Lugo e Ourense, déixase sentir no sistema educativo, sensible tamén ó progresivo despoboamento do noso medio rural. Entre os efectos colaterais desa galopante caída da natalidade na nosa comunidade está o peche de colexios. Trátase dun goteo constante que ano tras ano vai colgando en decenas de escolas o cartel de "pechado", debido á falta de alumnos. De feito, neste curso académico 2009-2010 desapareceron da rede educativa galega 23 colexios, a maioría de Educación Infantil. A provincia da Coruña, con 9 peches, encabeza a lista negra. Séguelle Pontevedra, con 7; Lugo, 4 e pecha Ourense con 3. Un total de 53 pequenos que estudaban neses colexios foron recolocados noutros próximos. Ata agora cinco alumnos matriculados constituía o limiar mínimo que decide sobre o mantemento dun centro ou o peche e desvío do grupo escolar a un colexio próximo. Para o próximo curso, segundo as centrais sindicais, Educación planea elevar ese cociente a un mínimo de seis escolares.
Fuente: Galicia hoxe