Lingua ou matemáticas
O absurdo debate do "L" herculina volveu a escena ante as próximas eleccións municipais. O 22 de maio de 2011 queda lonxe, pero os políticos xa se learon unha vez máis con iso. A pregunta, no entanto, é: o "L?" é cuestión de Matemáticas ou de Lingua?
Se fose polo segundo, hai unha terceira opción, Coruña, a secas. É máis, se buscamos datos electorais no Ministerio do Interior, segundo o ano que sexa, existe Coruña, La Coruña e A Coruña, e se recordamos as antigas matrículas dos vehículos, a provincia herculina levaba unha C sen máis.
De onde vén o topónimo? É outra pregunta na que os eruditos non se poñen de acordo. A Crónica Xeral, de Alfonso X o Sabio, fala da loita de Hércules e Gerión nun lugar que máis tarde se poboou e se chamou Crunna.
Pero tamén existe o nome previo romano de Brigancio (nalgunhas versións Brigancia). E ademais en publicacións do século XIX faise referencia a outras lendas nas que o rei Brigo lle chamou Corny (en celta, lingua de terra que se penetra no mar).
Tras o repoboamento, en 1208 concedéuselle o foro de Benavente, é dicir a categoría de cidade libre, por parte de Alfonso IX de León. Iso ratificouno Sancho IV en 1286 nun documento no que figura Curunia, o da imaxe que acompaña a reportaxe. En escritos posteriores cítana como Crunia, Corunna, e o A ou La, en maiúscula aparece no século XV. Quen foi o escriba que lle antepuxo o artigo e elevou a maiúscula unha preposición? Foi, sen dúbida, o culpable da enorme lea que hai agora.
Desde o punto de vista histórico é sen artigo
O Consello da Cultura Galega emitiu no 1994 un informe que indicaba que, desde o punto de vista filolóxico, a forma do topónimo é Cruña, procedente da forma prerromana Clunia.
A partir do século XII, aparecen documentadas as formas romances semicultas Cruña e as latinizadas Clunia e Crunia. En épocas tardías aparece Coruña, con epéntese. É dicir, nin A nin L.
O filólogo Luís Fontenla Figueiroa publicou neste xornal un artigo no que explicaba que en Portugal e Galicia son frecuentes os nomes de lugares que en frases con preposición (de, em, por) adquiren artigo. Así, dise vivir na Coruña ou no Porto ou pasear na Chavasqueira. Mais iso non significa que o topónimo teña que levar artigo.
Fontenla lembraba neste artigo que nos países lusófonos os nomes das cidades non levan artigo e, ao seu ver, así debería ser en galego. Mais, alén da discusión filolóxica e legal: a Comisión de Toponimia da Xunta optou por A Coruña e a Lei de Normalización Lingüística, igual que o TSXG e o Tribunal Supremo establece que a única forma oficial é a establecida pola Xunta, a cuestión de fondo é matemática, porque os votos contan.
No fondo, enarborar o "L" é matemática pura e dura. Víctor d"Hondt (1841-1901), xurista belga ideou en 1878 a repartición electoral por cocientes de votos. E iso aplícase a que nesta urbe a maio- ría absoluta, con 246.056 habitantes, rolda os 56.000 sufraxios se a participación é a media habitual dun 55%.
Unha cidade que se lle resiste ao PP
O PPdeG ten atragoada a urbe coruñesa. É a única das sete grandes de Galicia nas que nunca gobernou. O máis preto que estivo foi o apoio, mediados os oitenta, do grupo que lideraba José González Dopeso a Francisco Vázquez, tras prescindir este de tres concelleiros e quedar en minoría. Antes da etapa socialista, a primeira lexislatura abriuna o nacionalista Domingos Merino, de Unidade Galega, quen foi remudado polo centrista Joaquín López Menéndez pola moción de censura do PSdeG con UCD en 1981.
Por iso no PPdeG coruñés se extrapolan as contas do efecto Feijoo das eleccións autonómicas pasadas que lle deron uns réditos no municipio de 57.421 sufraxios contra os 43.249 do PSdeG-PSOE e os 18.503 do BNG.
Estas cifras fanlle concibir a esperanza a Carlos Negreira de obter a maioría absoluta. Pero repetindo eses datos tampouco lle chegaría, porque alcanzaría os 13 edís, e un hipotético bipartito como o actual sumaría un máis.
Ademais, dúas cuestións. Na votación autonómica alcanzouse un 65,92% de participación, algo inusual como apuntabamos antes neste concello, e non é o mesmo o ámbito local que calquera outra elección.
A estratexia é quedar cos sufraxios dos pequenos
Outra cuestión que lle preocupa ao PPdeG son os votos perdidos cos partidos locais, que non chegan á porcentaxe mínima esixida (o 5% nas municipais). En concreto, na anterior noite electoral do 27 de maio de 2007, Carlos Negreira lamentaba os 3.770 sufraxios que levou o curioso Partido Galeguista de Carlos Marcos, quen nas próximas concorrerá como Unión Coruñesa, e os 2.546 de Coruñeses Con Buenos Argumentos, que liderou Fernando Rodríguez Corcoba, que deixara o PPdeG na anterior lexislatura (2003-07), e que xa confirmou que repetirá en 2011.
Tanto Unión Coruñesa como Coruñeses con Buenos Argumentos defenden a dualidade galego/castelán do topónimo, aínda que consideran que rescatar o debate neste momento é absurdo e un xeito de tapar ante a opinión pública outras cuestións máis importantes.
Eses 6.316 votos suporíanlles aos populares (hoxe en día, 10 concelleiros) poder presumir de ser a lista máis votada, pero só lle daría un edil máis que perderían os socialistas (actualmente, 11). O BNG conta con 6. En suma, o "L" é un dos argumentos básicos electorais da cidade herculina.
Ao PPdeG quédalle superar o seu teito electoral (49.135 votos, en 1995) e esperar que os outros dous partidos baixen. O BNG nestas eleccións cambia de cabeza de cartel, o que pode dar un resultado incerto, pero o PSdeG-PSOE chegará a elas co aval da ampliación da pista do Aeroporto de Alvedro, outro grande argumento electoral de sempre. O terceiro, por certo, non se esqueza que é a creación da Facultade de Medicina.
Algunhas cifras históricas
Na última comparecencia de Francisco Vázquez como candidato socialista en 2003 obtivo precisamente a maioría absoluta polos pelos. Conseguiu 57.150 votos cunha participación do 57,34%, pero o BNG de Henrique Tello que alcanzara o seu máximo histórico con 28.382 votos, quedou a 199 sufraxios de obter o seu sétimo edil e quitarlle o décimo cuarto ao rexedor coruñés máis veterano desde a restauración democrática.
O PPdeG de Fernando Rodríguez Corcoba sumara 30.083 votos. Se exceptuamos as enconadas eleccións de 1995 nas que a participación acadou o 63,24%, nas restantes, esta foi do 53% ao 57%. Recordamos que neste ano Francisco Vázquez obtivera 69.705 votos (o seu teito) pero só 15 edís ante os 49.135 do PPdeG (o seu rexistro histórico) de Augusto César Lendoiro, que sumou 10 actas impulsado polas primeiras grandes campañas do Súper Dépor , e a primeira irrupción en María Pita do BNG, con Henrique Tello ao obter 10.735 votos e 2 concelleiros.
Fuente y autor: ALBERTO MARTÍNEZ /Galiica hoxe
