Os novos "sen teito"

O perfil das persoas sen fogar en Galicia experimentou un cambio e incrementouse esta circunstancia entre mulleres, novas e estranxeiros nos "últimos tempos", debido á crise económica. Así o recolle un informe elaborado de oficio polo Valedor do Pobo e cuxo máximo representante, Benigno López, deu a coñecer onte xunto coas 20 recomendacións que fixa para as administracións local e autonómica.

En roda de prensa, e tras entregar este documento á xefa do Lexislativo, Pilar Rojo; Benigno López chamou a atención das distintas administracións para "mellorar a atención" do colectivo de persoas en risco de exclusión social, polo que demandou unha dotación orzamentaria acorde coas necesidades e unha "maior coordinación", extremos ambos os que incluíu nas recomendacións dadas.

Así, segundo o informe presentado, nos últimos tempos producíronse "lixeiras mutacións" ó experimentarse unha "tendencia cara á feminización, estranxerización e rebaixa na idade dos afectados". "Naceu unha nova xeración de persoas sen teito, de novos pobres", constatou o alto comisionado.

Neste sentido, explicou que se contan nese grupo presentas que "creceron inxerindo substancias estupefacientes, estranxeiros que no seu día permaneceron refuxiados en centros de protección, adictos ó xogo, e persoas da terceira idade que viven en soidade".

Concretamente, as cifras apuntan a que o perfil maioritario de persoas sen teito en Galicia segue sendo un home (o 80 por cento), con 45 anos de idade media, solteiro (no 40 por cento), con fillos, e inmigrante (no 35 por cento dos casos, aínda que é do 50 por cento na media estatal).

Acerca dos estranxeiros, o Valedor recalcou o menor grao de inmigrantes sen fogar en Galicia fronte ó conxunto do Estado, pero hai que ter en conta que a comunidade galega é tamén das zonas con menos taxa de poboación estranxeira. O valedor do Pobo explicou que existen dificultades para solicitar información, posto que non existe un censo de persoas que pasan a noite na rúa, o que "impediu" levar a cabo unha avaliación cuantitativa, así como porcentual, como explicou na quenda de preguntas. De feito, a segunda das 20 recomendacións que realiza o alto comisionado reclama á Consellería de Traballo e Benestar que elabore un estudo-diagnóstico sobre as persoas sen fogar e recursos de atención, o cal, considera, "permitiría coñecer cualitativa e cuantitativamente a poboación afectada".

A este respecto, argumenta que, na medida en que se coñeza mellor a realidade das persoas sen fogar, as súas carencias e as súas necesidades, "mellor se intervirá e mellores resultados obteranse para reducir a súa vulnerabilidade".

Ademais, o Valedor do Pobo conclúe que é "necesario alimentar" as políticas da Renda de Integración Social (Risga) e as Axudas de Urxencia Social (AES), esixindo "controis" sobre o seu cumprimento. Outra das accións que deben levar a cabo é en materia de vivenda, segundo as recomendacións do alto comisionado, que pide un "plan de acceso á vivenda idóneo".

Así, insta á Medio Ambiente, que "faga efectivo" o dereito constitucional de dereito á vivenda e promova "alugueres accesibles".

A súa esperanza de vida redúcese en vinte e cinco anos

O Valedor do Pobo advirte de que se estima que a esperanza de vida das persoas sen fogar chega a ser 25 anos inferior que a do resto da poboación e recorda que moitas destas persoas, a pesar de que o sistema de saúde é público, non acoden ó médico por falta de recursos para pagar medicamentos. Por iso, cre "conveniente" que a Consellería de Sanidade estude a creación de servizos sociosanitarios específicos para atender esta poboación, tanto no tempo de convalecencia como de desinstitucionalización. O Valedor entende, así mesmo, que a atención á enfermidade mental "precisa que a consellería estude a creación de recursos psicolóxicos e psiquiátricos adecuados". Polo seu lado, ós concellos das cidades galegas recoméndalles que promovan a existencia de albergues para as persoas sen fogar, propios ou concertados. Ademais, pídelles que "asuman a coordinación e o liderado" dos recursos de atención ás persoas sen fogar, xa sexan públicos ou concertados.

USUARIOS DO CENTRO VIEIRO "CALOR E CAFÉ" Os indixentes din estar "angustiados" e "aburridos"

O Centro Vieiro, (Costa Vella, 12) é un dos catro que existen en Santiago de Compostela que lles presta o seu apoio ás persoas que así o solicitan. Como consecuencia da crise económica, o centro vén acollendo persoas con perfís moi diferentes, que van dende xente máis nova cunha certa preparación e que caeu no paro, portugueses que viven en furgonetas polos arredores e ata ex presidiarios (que tardan uns dous meses en cobraren o paro por excarceración). Un dos seus usuarios relata un día calquera da súa vida: "No suposto de que non durmise na dársena, ás 8,30 h saio do albergue e vou para a Cociña Económica a xantar; ao pouco diríxome a Calor e Café, onde podo participar nun taller e facer tempo ata as 13 h que volvo á Cociña Económica para xantar. Sobre as 13,50 h saio da Cociña e regreso a Calor Café. Alí estou ata as cinco, que abren a biblioteca de Caixa Madrid (onde hai aire acondicionado), ou, se é inverno, vou á biblioteca Casal que ten consigna e está preto de Calor e Café; tamén podo ir á Quintana se vai bo. Fago tempo -unhas 3 horas- ata as 20 h, que me dirixo á Cociña Económica para cear. De- seguido, se estou no albergue, quedo alí. Se durmo na dársena, marcho para controlar o meu sitio". "Estamos angustiados e aburridos, dunha pequena pedra podemos facer unha montaña".

Entre o amplo número de usuarios, e segundo se recolle no informe do Valedor do Pobo, destacan os indixentes que obteñen de 10 a 12 euros diarios pedindo na rúa e que van descansar ao centro. Estas persoas son propensas a non asistir a talleres nin a cursos, a pesar de que por asistencia perciben un pequeno incentivo económico de 6 euros. Algúns din que "...por 6 euros ao día que lles dan por curso van á porta do híper e sacan iso en 2 horas...".

En Vieiro prestan servizos de duchas, calor e café, lavandería (sen lavadora e consistente en lavadoiro e tendal), especie de consigna (andeis), acompañamento e xestións e desenvolven talleres manuais e de expresión literaria. É un centro de baixa exixencia, onde traballan cuestións básicas tales como hixiene e limpeza, nutrición, adherencia aos tratamentos, puntualidade. Como é sabido, é esa falta de habilidades un dos factores que fai que as persoas sen fogar en xeral non aguanten a incorporación a un traballo ou que se vexan despedidos del. De aí a utilidade dun centro como Vieiro para adquirir as habilidades que permitan a integración dos seus usuarios en estadios máis desenvolvidos.

Á fronte deste centro atópase unha experimentada e motivada psicóloga e persoal voluntario. Por non reunir as dimensións precisas, e carecer de sistemas de adaptabilidade para persoas con discapacidade, o centro non cumpre os requisitos legais para ser considerado como centro de día. Porén, os usuarios permanecen nun ambiente cálido onde pasan as súas horas "facendo cousas útiles para eles" .
Fuente: Galicia hoxe