A Risga non inclúe

Preto de sete mil familias galegas dependeron nalgún momento de 2010 da Renda de Integración Social de Galicia (Risga). O progra­ma, orientado a garantir uns recursos económicos mínimos ós fogares en risco de exclusión e traballar ó tempo que na inserción laboral dos seus usuarios, re­xistrou o ano pasado 3.638 solicitudes de incorpora­ción (por primeira vez ou sucesivas), o que supón un incremento do 2,8% con respecto a 2009.

Nos últimos exercicios, a Risga evidenciou as súas carencias como ferramenta de inserción labo­ral. Só o 7% dos plans deseñados en 2009 polos traballadores sociais dos concellos para cada un dos demandantes puideron centrarse na incorporación ó emprego. Na maior parte dos ca­sos, o itinerario de integra­ción debe comezar varias fases antes, e traballar en necesidades previas, como a formación, o desenvolvemento de habilidades sociais ou a superación de consumos de substancias. Os datos da Subdirección Xeral de Inclusión Social mostran ano a ano que menos do 20% das persoas incluí­das no programa veñen conseguindo a inserción laboral, unha porcentaxe que ademais tende a reducirse agora como consecuencia da recesión económica.

O impacto da crise acelerou en 2009 os plans de reforma e a Conselle­ría de Traballo anunciou a análise e revi­sión do catálogo de sub­sidios sociais de cara a conseguir unha maior efica­cia das prestacións. No caso da Risga, a refor­ma viña ordenada pola propia Lei de servizos so­ciais de Galicia, que entrou en vigor en marzo de 2009 co mandato de presen­tar no prazo dun ano unha nova regulación da renda de inserción social.

Na Risga, a participación no itinerario de in­tegración preparado polos traballadores sociais vai asociada a unha presta­ción económica mensual, inferior ós 400 euros, que se completa en fun­ción do número de membros do fogar e recórtase para as persoas que acumulan máis de catro anos dentro do programa.

A redefinición da prestación ocupou a mesa 4 do diálogo social e ago­ra a Consellería de Traba­llo traballa na redacción dun primeiro bo­rrador articulado da nova Lei de inclusión social que prevé ter listo a finais de mes. O texto fi­nal podería chegar ó Parlamento na segunda metade do ano.

Adaptación para casos sen posibilidades

O borrador que prepara a Consellería de Traballo e Benestar para actualizar a Risga diferencia tres tramos de prestación, que tratan de corrixir as carencias detectadas no formato actual da axuda. O texto articulado que ultima o departamento que encabeza Beatriz Mato prevé dous chanzos previos á integración laboral nos que a prestación se centrará en achegar recursos básicos e proporcionar a preparación necesaria para compensar carencias de formación e habilidades e capacitar o usuario para que poida enfrontarse con certas garantías ó mercado de traballo.

Así, o borrador do proxecto de lei de inclusión social que prepara a Cons­ellería parte do recoñecemento de dous dereitos "relacionados e parcialmente vinculados, pero non condicionados e, ademais, compatibles: o dereito a un mínimo vital, reforzado no caso da presenza de menores conviventes, e o dereito a un apoio sistemático e coherente por parte dos poderes públicos que compense os déficits acumulados de oportunidades e que se concreta na oferta de participación en itinerarios personalizados e financiados de inserción sociolaboral".

Ambos os obxectivos atenderanse na nova Risga a través de tres tramos de acción: o denominado persoal e familiar, orientado á prestación de recursos económicos; o de inserción, como unha antesala á procura de emprego na que se tratará de compensar as carencias de formación do usuario, e o de transición ó emprego, no que xa se perseguirá o acceso a un posto de traballo normalizado.

Deste xeito, a Administración intenta definir unha prestación máis eficaz que corrixa datos preocupantes do modelo actual, como a alta porcentaxe de recaídas no programa (26,10% en 2009) ou os altos índices de cronificación (o 16,13% dos usuarios de 2009 levaban máis de catro anos no dispositivo).

O borrador do anteproxecto de lei, que Benestar prevé ter terminado a finais deste mes, terá que completar os trámites de información e audiencia pública, de modo que, tras analizar alegacións e recibir os informes dos organismos consultivos, podería chegar ó Parlamento autonómico no segundo semestre do ano.

A nova Lei de inclusión social substituirá a Lei de medidas básicas para a inserción social, vixente desde 1991.
OS DATOS384,73 euros mensuais

Ó peche de 2010 o importe medio da prestación era de 384,73 euros e o prome­diou de permanencia 2,3 anos. Os beneficiarios da Risga perciben a axuda ata un máximo de catro anos, pero prorrógase a persoas que os servizos sociais cren en risco de forte exclusión social sen ela. Este tipo de casos reducen a contía media e adoitan cobrar uns 339 euros ao mes. Nunha familia de dúas persoas con dous fillos, o titular da axuda percibe 339 euros, o cónxuxe 63,9, o primeirofillo 53 euros e o segundo 42, de forma que o total suma 550 euros mensuais por núcleo familiar.

Dona soa, con fillos e sen estudos

Malia o incremento dos beneficiarios da Risga, non houbo un cambio significativo no perfil do demandante desta renda. Segundo o subdirector xeral de Inclusión Social e Cooperación coas corporacións locais, Daniel López, un 63,9% dos solicitantes son mulleres de entre 35 e 44 anos, con cargas familiares e separadas ou divorciadas que viven en zonas periurbanas, carecen dunha vivenda propia e contan con escasa formación académica. As cidades notan máis os cambios do mercado laboral e neste sentido Vigo é a urbe máis vulnerable.

Aumento do 24% no 2009

A crise económica propiciou no ano 2009 en Galicia un incremento do 24,5% no número de solicitudes presentadas para percibir a Risga, que ascenderon a 3.536 -fronte ás 2.668 rexistradas en 2008. A Coruña foi a provincia na que se contabilizaron máis peticións, co 41% do total, por diante de Pontevedra (+37,5 por cento), Ourense (+11 por cento) e Lugo (+10,4 por cento). A Xunta concedeu nese exercicio 6.497 asignacións, un 10% máis có exercicio anterior. Case un 86% dos municipios -270 dos 315- contaban ese ano con persoas percibindo a Risga.
Fuente y autor: R.LIZCANO /Galicia hoxe